Yunus Arslan, Zekeriya Çelik

Pamukkale Üniversitesi, Spor Bilimleri Ve Teknolojisi Yüksekokulu

The purpose of this study was to determine prospective physical education teachers’ measurement

and evaluation common competency perceptions and to analyze the significant differences in

prospective teachers’ perceptions in terms of gender, school and whether measurement and

evaluation course which they took before, was sufficient. Total of 200 prospective teachers [84

female, 116 male ( Age= 22.15±1.91) who studying in Department of Physical Education and Sports

at Gazi and Selcuk Universities, participated the study voluntarily. “Measurement And Evaluation

Common Competency Perception Scale For Prospective Teachers” which contains 24 statements and

developed by Nartgün (2008) completed as instrument to gather data. The scale has three sub-scales

called “basic concepts”, “measurement techniques” and “statistical analysis and report writing”. To

analyze data, descriptive statistics, Kolmogorov-Smirnov Z test, Levene’s test, Mann-Whitney U test

and Two Way MANOVA were used. According to the results, it was found that prospective teachers’

measurement and evaluation common competency perception levels with reference to “whole

scale”, “basic concepts”, “measurement techniques” and “statistical analysis and reporting” were

scale”, “basic concepts”, “measurement techniques” and “statistical analysis and reporting” were

low-key ( = 76.79±15.50; = 19.27±5.37; = 29.54±6.40, = 27.97±6.60). According to data analyzed, it

was determined that there are statistically significant differences among common competency

perception score means with reference to “whole scale” and the other three subscales in terms of

whether measurement and evaluation course which they took before, was sufficient (p<0.05).

Consequently, it can be said that competency perception levels were low-key for prospective

teachers who also think measurement and evaluation course which they took in undergraduate

education was not sufficient.

Key Words: Measurement, Evaluation, Prospective teachers, Competency perception

Attached graphs, figures and tables (if exist please find the file in files folder in cd-rom):file_177.zip

GİRİŞ Ölçme ve değerlendirme alanının özel bilgilerini kazanmış bir öğretmenle, bu bilgileri

kazanmamış bir öğretmen arasında önemli farklar vardır. Ölçme ve değerlendirme tekniklerine uyan

bir öğretmen, hem daha az hatalı değer yargılarına ulaşmış olur, hem de kendi öğretim yöntemlerini

değerlendirip geliştirebilir (Turgut, 1997). Beden eğitimi öğretmen adaylarının ölçme ve

değerlendirme konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi, öğretmen adayı yetiştiren kurumların

varsa eksikliklerini görmeleri açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı, beden

eğitimi öğretmen adaylarının genel ölçme ve değerlendirme konusundaki yeterlik algı düzeylerini

çeşitli değişkenler açısından incelemektir.

YÖNTEM Araştırma Grubu: Araştırmanın evrenini, 2009–2010 öğretim yılı güz yarıyılında Selçuk

Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği ile Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor

Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören aday öğretmenler (dördüncü sınıf) oluşturmaktadır.

Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören aday öğretmenler (dördüncü sınıf) oluşturmaktadır.

Araştırmaya, bu evrenden rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 84’ükı, 116’sıerkek 200 aday

öğetmen ( Yaş 22.15±1.91) göülüolarak katımışı. Araşımaya, Selçk Üiversitesi, Beden

431

Eğitimi ve Spor Öğretmenliği bölümünden 40’ıkı, 51’i erkek toplam 91 aday öğetmen ( Yaş

22.21±1.84) katııken, Gazi Üiversitesi Beden Eğtimi ve Spor Öğetmenliğ böüüden 44’ükı,

65’i erkek toplam 109 aday öğetmen katımışı ( Yaş 22.11±1.96) katımışı. Veri Toplama Aracı

Araşımada veri toplama aracıolarak “Öğetmen Adaylarıİçn Öçe ve Değrlendirme Genel

Yeterlik AlgııÖçğ (ÖGYAÖ” kullanımışı. Nartgü (2008) tarafıdan gelişirilen ve 24

maddeden oluşn öçkte üçalt boyut yer almaktadı. Bu alt boyutlar, “temel kavramlar (6 madde)”,

“öçe teknikleri (9 madde)” ve “istatistiksel çöüleme ve raporlaşıma (9 madde)” olarak

belirlenmişir. Nartgü (2008) tarafıdan üiversite öğencileri üerinde gerçkleşirilen geçrlik ve

güenirlik çlışasıda tü öçğ ve diğr alt boyutlara ilişin Cronbach Alfa güenirlik katsayıarısıasıla 0.84, 0.79, 0.77 ve 0.87 olarak bulunmuşur. Öçğn test-tekrar test güvenirliği 0.91

bulunmuş ve üç faktörün açıkladığı toplam varyans miktarı % 64.87 olarak verilmiştir. Ölçek 5’li Likert

bulunmuş ve üç faktörün açıkladığı toplam varyans miktarı % 64.87 olarak verilmiştir. Ölçek 5’li Likert

tipi bir öçktir. Her bir madde “5 (Çk Yeterliyim) ile “1 (Çk Yetersizim)” arasıda puanlanmaktadı.

Verilerin Analizi: Öğencilerin kişsel öellikleri ile ilgili tanılayııanalizler içn ortalama ve standart

sapma değrleri kullanımışı. Elde edilen veri dağıılarıı normal dağıı göterip götermediğ

Kolmogorov-Smirnov Z testi, varyansların homojen dağılıp dağılmadığı Levene testi ile belirlenmiştir.

Yapılan inceleme sonucu, parametrik test varsayımlarının yerine gelmediği temel kavramlar alt

Yapılan inceleme sonucu, parametrik test varsayımlarının yerine gelmediği temel kavramlar alt

boyutunda Mann-Whitney U testi; parametrik test varsayımlarının sağlandığı tüm ölçek, ölçme

teknikleri ve istatistiksel çözümleme ve raporlaştırma alt boyutunda İki Yönlü MANOVA kullanılmıştır.

İstatistiksel hesaplamalarda anlamlılık düzeyi 0.05 olarak alınmıştır.

BULGULAR Yapılan inceleme sonucu, araştırmaya katılan aday öğretmenlerin tüm ölçek ile temel

kavramlar, ölçme teknikleri ve istatistiksel çözümleme ve raporlaştırma alt boyutlarına ilişkin genel

yeterlik algısı puan ortalamaları sırasıyla = 76.79±15.50; = 19.27±5.37; = 29.54±6.40 ve = 27.97±6.60

olarak bulunmuştur. Ölçekten alınabilecek en yüksek puanların sırasıyla 120, 30, 45 ve 45 olduğu göz

önünde bulundurulduğunda, aday öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme genel yeterlik algılarının

düşük düzeyde olduğu söylenebilir.

Temel kavramlar alt boyutuna ilişkin farkları saptamak için non-parametrik bir test olan Mann-

Whitney U kullanılmıştır. Test sonuçları Tablo 1’de verilmişir.

Tablo 1. Temel kavramlar alt boyutuna ilişin genel yeterlik algıpuan ortalamalarıı cinsiyet, okul ve

alıan öçe ve değrlendirme derslerini yeterli göü gömeme değşenine göe Mann-Whitney U

testi sonuçları Tablo 1 incelendiğinde, temel kavramlar alt boyutuna ilişkin genel yeterlik algı puan

ortalamaları arasında sadece alınan ölçme ve değerlendirme derslerini yeterli görüp görmeme

değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olduğu görülecektir (p= 0.005). Bu fark aldıkları

ölçme ve değerlendirme dersini yeterli görmeyen aday öğretmenler aleyhine ortaya çıkmıştır ( Evet=

21.53±6.31; Hayı= 18.65±4.92). Cinsiyet, öğenim göüen okul ve alıan öçe ve değrlendirme

derslerini yeterli göü gömeme değşenlerine göe anlamlıfarkları olup olmadığııtest etmek

içn parametrik bir test olan İi YölüMANOVA kullanımışı. Sonuçar Tablo 2’de verilmişir.

Tablo 2. Tü öçk, öçe teknikleri ve istatistiksel çöüleme ve raporlaşıma alt boyutlarıa

ilişin genel yeterlik algıpuan ortalamalarıı cinsiyet, okul ve alıan öçe ve değrlendirme

derslerini yeterli görüp görmeme değişkenine göre İki Yönlü MANOVA testi sonuçları Yapılan

inceleme sonucu, bağımlı değişkenlerdeki grup ortalamalarının alınan ölçme ve değerlendirme

derslerini yeterli görüp görmeme değişkeninde anlamlı (λ=0.954; F= 3.076; p= 0.029; η2=0.046);

cinsiyet (λ=0.984; F= 1.066; p= 0.365; η2=0.016), öğenim göüen okul (λ=0.988; F= 0.790; p= 0.501;

η2=0.012), okul*cinsiyet (λ=0.996; F= 0.279; p= 0.841; η2=0.004), cinsiyet*yeterli mi? (λ=0.990; F=

432

0.647; p= 0.586; η2=0.010) ve okul*yeterli mi? (λ=0.995; F= 0.298; p= 0.827; η2=0.005)

değşenlerinde ise istatistiksel açıan anlamsı olduğ saptanmışı. Tablo 3’e göe, alıan öçe ve

değrlendirme derslerini yeterli göü gömeme değşeni, tü öçk (p= 0.010) ile istatistiksel

çözümleme ve raporlaştırma (p= 0.011) alt boyutunda anlamlı farklılıklar göstermiştir. Buna göre, her

iki bağımlı değişkende ortaya çıkan anlamlı farklılıklar, lisans öğrenimi sürecindeki ölçme ve

değerlendirme derslerini yeterli görmeyen öğrenciler aleyhine oluşmuştur.

TARTIŞMA ve SONUÇ Çalışma sonucunda hem kız hem de erkek aday öğretmenlerin tüm ölçeğe ve

ölçeğin alt boyutlarına ilişkin genel yeterlik algısı puan ortalamalarının düşük düzeyde olduğu

bulunmuş, aday öğretmenlerin genel ölçme ve değerlendirmeye ilişkin olarak kendilerini yeterli

görmedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan benzer çalışmalar (Çakan, 2004; Özsevgeç, Çepni ve

Demircioğlu, 2004; Yaşar, Gültekin, Türkkan, Yıldız ve Girmen, 2005) bu bulguyu destekler niteliktedir.

Öğretmen adaylarının ölçme ve değerlendirmede temel kavramlar alt boyutuna ilişkin genel yeterlik

algı puan ortalamaları arasında sadece alınan ölçme ve değerlendirme derslerini yeterli görüp

görmeme değişkenine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuştur. Yine çalışmamızdan elde

edilen bulgulara göre alınan ölçme ve değerlendirme derslerini yeterli görüp görmeme değişkeninin,

ölçeğin geneli ile istatistiksel çözümleme ve raporlaştırma bağımlı değişkenleri üzerindeki etkisinin en

fazla olduğu görülmüştür. Her iki bağımlı değişkende ortaya çıkan anlamlı farklılıklar, lisans öğrenimi

sürecindeki ölçme ve değerlendirme derslerini yeterli görmeyen öğrenciler aleyhine oluşmuştur. Bu

durum lisans öğrenimi süresince alınan ölçme değerlendirme derslerini yeterli görmeyen aday

öğretmenlerin ölçme ve değerlendirme yeterlik algılarının da düşük düzeyde bulunmasıyla

açıklanabilir. Benzer bir çalışma da Kilmen, Kösterelioğlu ve Kösterelioğlu (2007)’nun, Tükç

öğetmenliğ ve sıı öğetmenliğ programıda okuyan öğencilerin yeterlik algıarııkarşıaşıdılarıçlışalarıı. Çlışada öğetmen adaylarıı çğnluğnun öçe-değerlendirme araç ve

yaklaşımlarına ilişkin yeterlik algılarının düşük olduğu, eğitim eksikliklerinin ve gereksinimlerinin

yaklaşımlarına ilişkin yeterlik algılarının düşük olduğu, eğitim eksikliklerinin ve gereksinimlerinin

olduğu belirtilmiştir.

KAYNAKLAR

Çakan, M. (2004). Öğretmenlerin Ölçme Değerlendirme Uygulamaları ve Yeterlik Düzeyleri: İlk ve

Ortaöğretim. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37 (2): 99-114.

Kilmen, S., Kösterelioğlu, M.A., Kösterelioğlu, İ. (2007). Öğretmen Adaylarının Ölçme Değerlendirme

Araç ve Yaklaşımlarına İlişkin Yeterlik Algıları. AİBÜ Eğitim Fakültesi Dergisi, 7 (1): 129-140.

Nartgün, Z. (2008). Öğretmen adayları için ölçme ve değerlendirme genel yeterlik algısı ölçeği:

Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8 (2): 85-94.

Özsevgeç, T., Çepni, S., Demircioğlu, G. (2004). Fen Bilgisi öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme

okur-yazarlık düzeyleri, VI. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi Bildiri Kitabı, Marmara

Üniversitesi, İstanbul.

Üniversitesi, İstanbul.

Turgut, M. F. ( 1997 ). Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Metotları. Ankara: Yargıcı Matbaası.

Yaşar, Ş., Gültekin, M., Türkan, B., Yıldız N., Girmen, P. (2005). Yeni İlköğretim Programlarının

uygulanması-na ilişkin sınıf öğretmenlerinin hazırbulunuşluk düzeylerinin ve eğitim gereksinimlerinin

belirlenmesi (Eskişehir ii örneği), Eğitimde Yansımalar: VIII. Yeni İlköğretim Programlarını

belirlenmesi (Eskişehir ii örneği), Eğitimde Yansımalar: VIII. Yeni İlköğretim Programlarını

Değerlendirme Sempozyumu Bildiri Kitabı (51-63), Erciyes Üniversitesi, Ankara: Sim Matbaası.